1. We zoeken talent op de verkeerde plekken
Hoe vind je mensen voor werk dat zelf voortdurend verandert? DMC Production uit Noorwegen kiest voor een opvallend pragmatische aanpak. Voor bepaalde rollen in sportproductie kijkt het bedrijf niet alleen naar opleiding of broadcast-ervaring. Affiniteit met sport telt zwaar mee en ook gamingervaring kan interessant zijn. Veel operationele processen zijn vastgelegd in manuals en kunnen worden aangeleerd.
Het voorbeeld zet de deur open naar een veel grotere talentpool. Een gamer kan bijvoorbeeld al gewend zijn om meerdere informatiestromen tegelijk te verwerken, snel te reageren en complexe interfaces te bedienen. Een autodidact heeft zichzelf software geleerd. Een creator filmt, monteert en publiceert zonder ooit een mediaopleiding te hebben gevolgd.
Dat sluit aan bij een breder vraagstuk in de Nederlandse mediasector. Praktisch opgeleiden zijn nog lang geen vanzelfsprekende instroomgroep voor veel mediaorganisaties. Terwijl op nog geen vijftig meter van het NPO-gebouw op het Media Park dagelijks honderden mbo-studenten worden opgeleid bij het MBO College Hilversum en XR-Lab.
Er is meer relevant talent dan de sector nu weet te vinden. De uitdaging zit niet alleen in het opleiden van nieuwe mensen, maar ook in het herkennen van wat mensen al kunnen en meebrengen.
2. Een diploma vertelt steeds minder van het verhaal
Dat beeld werd bevestigd door Media & Broadcast Technology Industry Pathways, een onderzoek van Women in Streaming Media. Polly Hicking van Eviden en Laurissa Yeung Shea presenteerden tijdens het World Skills Café de eerste resultaten. De loopbaanroutes van 105 MediaTech-professionals bleken zeer uiteenlopend: van universiteit en beroepsonderwijs tot zelfstudie, placements, netwerken, communities en carrièreswitches. De conclusie:
“There is no single route into media technology.”
Opvallend was het belang van alles wat náást formeel onderwijs gebeurt. 89 procent van de onderzochte professionals beoordeelde industry experience, projecten en placements, freelancewerk of networking als zeer belangrijk voor carrièresucces.
Werkervaring is een wezenlijk onderdeel van leren.
Ook de manier waarop we vaardigheden vastleggen kan daardoor veranderen. Tijdens een panel over hoger onderwijs opperde Doug Specht van de University of Westminster een veel modulairder model. Studenten zouden bijvoorbeeld een periode aan de kennisinstelling of universiteit kunnen leren, vervolgens credits verdienen in de industrie en daarna weer elders verdergaan. Alles bij elkaar vormt uiteindelijk een soort paspoort van wat iemand heeft geleerd en gedaan.
In een sector waarin mensen voortdurend nieuwe vaardigheden opdoen, zegt zo’n optelsom uiteindelijk meer dan het diploma waarmee iemand ooit begon.
3. De technologie wacht niet op het curriculum
Stuart Ray, Head of Skills bij de International Association of Media Technology (IAMT), presenteerde tijdens het World Skills Café de eerste uitkomsten van de internationale Talent Trends in Media Technology Survey. Daarin zijn werkgevers uit het MediaTech-ecosysteem bevraagd over recruitment, technische en AI-skills, onderwijs en de ontwikkeling van nieuwe functies.
Een van de slides vatte het probleem bondig samen:
“The technology is moving faster than the skills being taught.”
AI/ML staat inmiddels bovenaan bij moeilijk te vinden technische expertise. Daarnaast groeit de behoefte aan cloud & infrastructure, cybersecurity, data & analytics en cross-platform workflows.
Maar het onderzoek liet nog iets interessants zien. Gespecialiseerde AI-capabilities en het vermogen om AI binnen een specifieke professionele context toe te passen, worden belangrijker. Basale toepassingen zoals prompt engineering en routinematige data-analyse kunnen juist snel minder onderscheidend worden.
Alle medewerkers een cursus prompten geven is dus nog geen workforce-strategie.
Het tempo van verandering maakt het bovendien steeds moeilijker om alle benodigde kennis in drie- of vierjarige curricula onder te brengen. Kennis zal op verschillende plekken moeten worden ontwikkeld en voortdurend moeten worden aangevuld: binnen onderwijs, op de werkvloer, via korte leertrajecten en bij technologie- en kennispartners.
4. Zet onderwijs midden in de industrie
Hoeveel verschil fysieke nabijheid kan maken, bleek uit voorbeelden uit Noorwegen en India.
In Bergen werden media- en MediaTech-opleidingen van de University of Bergen fysiek bij de industrie geplaatst. Volgens Marianne Fjellhaug van Media Cluster Norway veranderde de opleiding sterk door die nauwe samenwerking. Het programma behoort inmiddels tot de moeilijkere opleidingen in Noorwegen om binnen te komen en bedrijven uit het cluster nemen afgestudeerden graag aan.
Aan de andere kant van de wereld gaat Whistling Woods International nog een stap verder. De opleiding bevindt zich midden in Mumbai Film City. Vrijwel alle docenten zijn zelf werkende professionals. Alumni lopen gemakkelijk binnen, technologiebedrijven brengen hun apparatuur en workflows de school in en studenten kunnen met dezelfde technologie werken die ze later op een professionele set tegenkomen.
Nabijheid blijkt zelf een vorm van onderwijs.
Leren gebeurt niet alleen tijdens een college of formele stage. Het gebeurt ook doordat studenten professionals ontmoeten, apparatuur gebruiken, echte problemen tegenkomen en de cultuur van het vak leren kennen.
Voor Hilversum is dat een relevant signaal. Onderwijs en industrie dichter bij elkaar brengen gaat verder dan samenwerkingsovereenkomsten en stageplaatsen. Letterlijk dezelfde omgeving delen kan onderdeel zijn van de leerinfrastructuur.
5. Shake what your mama gave ya
De quote van de middag kwam van Rebecca Moore van CNN:
“Shake what your mama gave ya.”
Moore werkt al 27 jaar bij CNN en heeft in die periode zowel technische als redactionele rollen vervuld. Ze vertelde hoe haar eigen achtergrond haar eerder in haar carrière hielp een journalistiek verhaal te begrijpen dat voor collega’s minder vanzelfsprekend was. Haar boodschap aan jonge mensen is om eigenschappen die hen onderscheiden niet weg te poetsen zodra ze een professionele organisatie binnenkomen.
Dat gaat ook over sociaaleconomische achtergrond en neurodiversiteit.
“Don’t hide it. We need to be courageous and we need to help our young people be courageous to share that in the newsroom.”
Media-analist Evan Shapiro trok dezelfde gedachte tijdens zijn keynote veel harder door. Zijn analyse: media en technologie halen een buitenproportioneel deel van hun leiders uit een zeer kleine groep elite-universiteiten. Daarmee creëert de sector niet alleen een representatieprobleem, maar ook een risico op groupthink.
In een periode waarin AI steeds meer technische mogelijkheden voor steeds meer mensen beschikbaar maakt, krijgt dat nog een extra lading. Oordeel, nieuwsgierigheid, smaak, verbeeldingskracht, context, ervaring en vakmanschap worden niet minder relevant.
Rebecca Moore eindigde haar verhaal over de newsroom van 2030 dan ook opvallend menselijk: AI literacy en verification zijn belangrijk, maar dat geldt net zo goed voor human judgment en de ervaring die iemand zelf meebrengt.
Human Skills zijn daarmee geen zachte tegenhanger van technologie. Ze zijn onderdeel van het vak.
6. Creators hebben het nieuwe functieprofiel allang uitgevonden
Creators kwamen gedurende de middag verschillende keren terug. Niet alleen als nieuwe categorie makers, maar als voorbeeld van een andere manier van werken. Een creator bedenkt, produceert, filmt, monteert, publiceert, analyseert publieksdata, bouwt een community en ontwikkelt vaak ook een verdienmodel. In een traditionele mediaorganisatie zijn dat al snel meerdere functies.
Evan Shapiro spreekt daarom over een affinity economy, waarin traditionele media en creators steeds verder naar elkaar toe bewegen.
“Creators are going to be the new studios.”
Het interessante is niet alleen dat creators grotere mediabedrijven bouwen. Hun manier van werken bevat capabilities die voor de rest van de sector relevanter worden: zelf initiatief nemen, snel produceren en testen, publiek begrijpen, distributie meenemen vanaf het begin en verantwoordelijkheid nemen voor het hele proces.
Ook traditionele media bewegen die kant op. Lisa Opie, voorzitter van de Britse skillsorganisatie ScreenSkills, wees op een programma van BBC, YouTube en de National Film and Television School waarin gevestigde TV-professionals worden getraind in digital-first content. Ondernemerschap, marketing, distributie en monetisation maken daar expliciet deel van uit.
Tegelijkertijd hebben traditionele media iets wat voor creators relevant blijft: journalistiek vakmanschap, professionele productie, verificatie, institutionele kennis en ervaring met complexe producties.
Juist op het snijvlak van die werelden ontstaat een nieuw soort mediaprofessional.
7. AI is geen excuus om mensen af te schrijven
Over AI werd tijdens het World Skills Café veel gesproken. Opvallend was hoe weinig steun er was voor het simpele verhaal dat AI vooral betekent dat er straks veel minder mensen nodig zijn.
Evan Shapiro was daar het meest uitgesproken over. Volgens hem gebruiken bedrijven AI te gemakkelijk als verhaal rond reorganisaties en personeelsreducties die ook gewoon over kostenbesparing gaan.
“We’re laying off people, and we’re using AI as an excuse for this very often.”
Zijn bredere punt is belangrijker dan de provocatie. Organisaties moeten technologie niet inzetten vanuit de aanname dat vervanging automatisch de beste businesscase oplevert. Eerst begrijpen wat technologie daadwerkelijk verandert, ermee experimenteren en investeren in de mensen die ermee moeten werken.
Ook het IAMT-onderzoek laat een genuanceerder beeld zien. 69 procent van de respondenten verwacht dat AI de vraag naar nieuwe soorten technische skills juist vergroot. 47 procent zegt onvoldoende mensen met AI-gerelateerde skills in huis te hebben. Een meerderheid was het bovendien oneens met de stelling dat AI de behoefte aan entry-levelrollen in Media & Entertainment vermindert.
AI verandert het werk. Maar het maakt workforceontwikkeling daarmee eerder urgenter dan overbodig.
Van losse trainingen naar een skills-ecosysteem
Een van de interessantste voorbeelden van hoe je dat structureler kunt organiseren, kwam van ScreenSkills.
ScreenSkills is de industry-led skillsorganisatie voor de Britse screen sector. De organisatie brengt arbeidsmarktinformatie, career pathways, training en samenwerking tussen werkgevers, onderwijs en overheid bij elkaar. Lisa Opie benadrukte tijdens haar presentatie vooral het belang van gezamenlijke actie: de workforce moet tegelijkertijd technologisch voorbereid, ondernemender, inclusiever en weerbaarder worden.
Interessant is ook de infrastructuur eromheen. ScreenSkills werkt met sectorale Skills Funds waaraan producties bijdragen en heeft een Training Passport waarmee erkende trainingen tussen producties en werkgevers kunnen worden meegenomen.
Dat laatste principe kan nog veel verder worden gedacht. In een sector met veel freelancers en verschillende routes naar het vak zou een skills passport uiteindelijk ook microcredentials, certificeringen en aantoonbare praktijkervaring kunnen verbinden. Niet alleen waar iemand heeft geleerd telt dan mee, maar ook wat iemand onderweg daadwerkelijk heeft gedaan.
Nederland heeft daarvoor al verschillende bouwstenen. Het Regional Skills Partnership voor de creatieve industrie in de Metropoolregio Amsterdam, onderdeel van het Europese Pact for Skills, richt zich onder meer op microcredentials, flexibele leertrajecten en jaarlijkse monitoring van skillsbehoeften. Ook CYANOTYPES kan relevant worden als gemeenschappelijke taal voor het definiëren van competenties in de creatieve sector.
Het Britse model maakt ook de financieringsvraag interessant. In de Nederlandse audiovisuele sector staat het belang van tax incentives op de agenda. Als een stimuleringsinstrument voor productie gecombineerd kan worden met collectieve investeringen in skills en talentontwikkeling, reikt de impact verder dan individuele producties. Het versterkt ook de workforce en daarmee op langere termijn het productieklimaat.
De deuren verder open
De middag liet vooral zien hoeveel verschillende plekken er inmiddels zijn waar mediatalent ontstaat.
In een opleiding, maar ook tijdens een productie. Bij een technologiebedrijf. Als freelancer. In een community. Achter een gameconsole. Op een eigen YouTube-kanaal. Of door simpelweg een eerste kans te krijgen om ergens binnen te lopen en mee te kijken.
Rebecca Moore maakte dat laatste heel concreet. CNN organiseert onder andere shadowing en school visits en laat jonge mensen kennismaken met verschillende onderdelen van de newsroom.
Haar advies aan werkgevers was niet ingewikkeld:
“Open the door. Teach the craft. Let them play on your gear.”
Voor Media Campus NL sluiten de inzichten direct aan op de programma’s rond Future Workforce en Next Generation. AI 1.01, Human 1.01 en Changemakers zijn onderdelen van die ontwikkeling, net als de programma’s voor jonge makers. Tegelijkertijd ligt er een grotere opgave: onderwijs, bedrijven, technologie, makers en verschillende soorten talent veel gemakkelijker met elkaar in aanraking brengen.
De gamer die vandaag thuis achter een scherm zit, kan morgen in een regiewagen zitten. Een creator zonder mediaopleiding kan precies de audience skills hebben waar een mediabedrijf naar zoekt. En de mbo-student aan de overkant kan dichter bij de sector staan dan zijn cv doet vermoeden.
De deuren verder openzetten is een behoorlijk goede plek om te beginnen.
Over het World Skills Café
Het World Skills Café is een bijeenkomst tijdens IBC die volledig draait om de toekomst van talent, skills en werken in de internationale media- en entertainmentsector. Het programma wordt gecureerd en geleid door Carrie Wootten van Media Talent Manifesto en brengt mediabedrijven, technologiebedrijven, onderwijs, skills-organisaties en nieuw talent bij elkaar. Geen klassieke conferentie met alleen toekomstvoorspellingen: onderzoek, praktijkvoorbeelden en verschillende routes naar het vak staan centraal. Tijdens deze editie kwamen onder meer AI en MediaTech-skills, nieuwe instroomroutes, human skills, inclusie, hoger onderwijs en de veranderende relatie tussen creators en traditionele media aan bod.
AI-verantwoording
Voor de analyse en ordening van de inzichten uit het World Skills Café en bij het schrijven van dit artikel is gebruikgemaakt van AI. De inhoudelijke duiding en conclusies zijn van Media Campus NL.
