C2PA in Nederland: een werkbijeenkomst vol volgende stappen

C2PA, – Coalition for Content Provenance and Authenticity — is een internationale specificatie voor het bevestigen van de herkomstinformatie van digitale content. Organisator en Innovatiemanager Manon van der Knaap-Hartig bracht deze mensen bij elkaar met de vraag: “Wat gaan we in Nederland doen met C2PA?”

C2PA?

De C2PA-specificatie kan een waardevol middel zijn voor het bevestigen van authenticiteit, door zichtbaar te maken of en hoe content is gewijzigd. Het helpt om te verifiëren dat een bestand onveranderd is gebleven sinds het moment van ondertekening en of de uiting daadwerkelijk afkomstig is van de afzender. De specificatie wordt al toegepast om AI-gegenereerd materiaal te identificeren. ChatGPT gegeneerde afbeeldingen gebruiken al deze specificatie. Tegelijkertijd is de specificatie nog niet zonder uitdagingen, zoals uit eerder onderzoek van IP Squared en Digitaal Werktuig is gebleken. 

Het authenticeren van de herkomst van een media-uiting is één van de aandachtsgebieden in een bredere waaier van remedies tegen mis- en desinformatie. Ook zaken als samenwerking tussen mediaorganisaties, vergroten van mediawijsheid in de samenleving en automatische detectie van synthetische media spelen een rol. De deelnemers zijn zich bewust dat een combinatie van maatregelen ingezet moet worden. C2PA is geen ‘silver bullet’ om de uitdagingen rond vertrouwen in media te bevechten.

Vanuit deze vertrekpunten werden de aanwezigen bijgepraat over twee concrete Nederlandse initiatieven waarbij de C2PA-specificatie geïmplementeerd wordt. 

Nederlandse C2PA initiatieven

Valentijn Siebrands van Unified Streaming hield een betoog voor meer focus binnen de C2PA-specificatie voor “the last mile” die media-uitingen afleggen naar de eindgebruiker. Volgens Valentijn is de C2PA-specificatie pas een volwaardige standaard wanneer er voldoende adoptie is. C2PA moet, volgens Valentijn, als OTT toepassingen worden ingezet en op hardwareniveau (in de chips van settopboxes) worden geïmplementeerd. Unified Streaming zal daarom de komende tijd met geïnteresseerde mediapartijen experimenteren met uitbreiding en implementatie van de C2PA-spec voor live streaming. Unified Streaming nodigt partijen uit om zich hierbij aan te sluiten.

Maurits Kool en Ivo Jansch van Dawn Technology introduceerden een samenwerking voor de ontwikkeling van een Nederlandse referentie-implementatie. Dit project wordt ondersteund door het SIDN Fonds. Deze makkelijk herbruikbare open source implementatie moet het simpeler maken voor Nederlandse partijen om de specificatie te implementeren. Daarnaast adresseert het twee tekortkomingen van de specificatie. Het project maakt signeertool die mediapartijen in staat stelt een C2PA kenmerk toe te voegen aan media-uitingen, met een verifieerbare digitale identiteit (zoals Yivi). 

Daarnaast wordt er een Nederlandse validatieservice ontwikkeld (verifieermij.nl), die onafhankelijk van de coalitie kan opereren. Hiermee adresseert het project het risico op vendor lock-in en digitale souvereiniteit.

VPRO doet mee in het project als pilotpartner en zal met titels zoals Tegenlicht en/of Buitenhof ‘launching partner’ van deze tools zijn. Ook andere mediapartijen hebben interesse getoond om in dit project samen te werken. Het project, gecoördineerd door Media Campus NL, staat open voor alle samenwerkingen. 

Wat gaan we nog meer doen?

Tijdens een aansluitende brainstormsessie is onderzocht waar de behoefte aan vervolgstappen rond C2PA liggen. Hieruit ontstond een brede visie op C2PA (en authenticiteit van media): 

“De Nederlandse (media)sector moet actief werken aan het onderscheid tussen authentieke media-uitingen en ‘nepmedia’.”

De deelnemers erkennen het belang om als betrouwbare partner in de samenleving ook controleerbaar te zijn. Door transparant te zijn over waar media-uitingen vandaan komen, wordt er een signaal afgegeven dat deze partijen betrouwbaar en authentiek zijn. Hiermee blijft hun (kritische) publiek aangehaakt. Zij hebben immers recht op herkomstinformatie. 

De deelnemers zien een wereld waarin verifieerbare herkomstinformatie een gegeven is, de controle op de achtergrond gebeurt, en er een signaal wordt gegeven wanneer deze informatie ontbreekt of niet valide is. Om deze stip op de horizon te bereiken moeten mediapartijen hun verantwoordelijkheid nemen en transparant communiceren over de totstandkoming van hun creaties. 

Tegelijkertijd is het belangrijk dat mediamakers en het publiek zich meer bewust worden van de uitdagingen en de urgentie van betrouwe herkomstinformatie, anders is er onvoldoende draagvlak voor adoptie. Aan de andere kant ziet men ook een mogelijke rol voor C2PA in de naleving van huidige en nieuwe wetgeving, wat de vrijblijvende aard van adoptie misschien ook in een ander daglicht stelt.

De Nederlandse sector is momenteel nog terughoudend in het adopteren van de C2PA-specificatie. De relevantie van de specificatie wordt gezien, maar de kritische kanttekeningen worden ook erkend. De sector is bang voor de wet van de remmende voorsprong (komt er niet een andere betere standaard om de hoek kijken over een paar jaar?). Men gelooft daarom in klein beginnen, wat aansluit op de bovengenoemde initiatieven. Iets doen is beter dan afwachten is de consensus. 

Tenslotte vindt men het waardevol om te kijken of implementaties van de C2PA-specificatie in Nederland in samenwerking met andere initiatieven om het vertrouwen in media – en andere sectoren als de overheid en de academische wereld – te vergroten kunnen plaatsvinden. Zo zou C2PA bijvoorbeeld ook een onderdeel kunnen zijn van een keurmerk voor (journalistieke) betrouwbaarheid.

Deelname 

De sessie ‘C2PA – Wat gaan we in Nederland doen?’ is onderdeel van de programmalijn Authenticiteit van Content van Media Campus NL. Voor meer informatie en deelname aan dit programma kun je terecht bij Manon van der Knaap-Hartig. Stuur een mail met een korte introductie en motivatie naar manon.vanderknaap@mediacampus.nl.