Maar juist in de gesprekken tijdens en na afloop van het programma ontstond ook een bredere vraag:
Is technologische innovatie alleen voldoende om een sterker Europees medialandschap te bouwen?
Technologie alleen bouwt geen medialandschap
Veel discussies over digitale soevereiniteit gaan over infrastructuur, platforms en het verminderen van afhankelijkheid van Big Tech. Over de vraag hoe Europa meer positie kan innemen in de technologische lagen van het mediasysteem.
Dat zijn belangrijke discussies. Zeker nu steeds meer waarde verschuift richting:
- data,
- infrastructuur,
- AI-modellen
- en distributielagen.
Tegelijkertijd is media allang niet meer alleen een culturele sector. Het is ook een economische sector van betekenis, waarin technologie, IP, distributie, creativiteit en ondernemerschap steeds sterker samenkomen. Juist daarom wordt de vraag wie de onderliggende infrastructuur, data en distributielagen controleert steeds relevanter voor Europa.
Maar technologie alleen is niet genoeg. Uiteindelijk bepalen publiek, makers, cultuur en zichtbaarheid welke platformen daadwerkelijk relevant worden in het dagelijks leven van mensen.
Mensen stappen niet automatisch over naar een platform omdat het technologisch beter is. Ze bewegen omdat daar iets gebeurt wat relevant voelt in hun leven. Omdat hun vrienden er zitten. Omdat makers het gebruiken. Omdat daar de content is die ertoe doet.
Dat kan relatief klein zijn, het delen van foto’s van een eerste kleinkind via Signal, of juist wereldwijd zichtbaar, zoals een exclusieve Beyoncé-release op iTunes.
Goede content vindt uiteindelijk altijd zijn publiek.
Ook succesvolle Nederlandse producties laten dat zien. De serie Máxima, geproduceerd door Millstreet Films, werd inmiddels verkocht aan meer dan 85 landen. Een voorbeeld van hoe sterke storytelling, ondernemerschap, kennis van platforms, marketing, creativiteit en samenwerking tussen publieke en private partijen samen internationale impact kunnen creëren.
Een hybride toekomst vraagt om samenwerking
In de keynote werd ook benadrukt dat de toekomst waarschijnlijk hybride zal zijn. Europa zal niet volledig onafhankelijk worden van mondiale technologieplatforms. De vraag is eerder waar Europa strategisch positie wil innemen en waar afhankelijkheid acceptabel is.
Dat vraagt niet alleen om innovatie, maar ook om samenwerking tussen publieke en private partijen. Niet uitsluitend rondom losse innovatieprojecten, maar juist rondom het bouwen van ecosystemen waarin makers, technologie, distributie, ondernemerschap, platforms en publiek samenkomen.
Tegelijkertijd werd tijdens de gesprekken duidelijk dat die samenwerking niet vanzelf ontstaat. Publieke en private partijen redeneren vaak vanuit verschillende belangen, logica’s en tijdshorizonten. Juist daarom wordt het steeds belangrijker om actief te investeren in het mogelijk maken van samenwerking zelf.
Niet alleen in technologieontwikkeling, maar ook in zichtbaarheid, adoptie, mediawijsheid, talentontwikkeling, ondersteuning van makers en het ontwikkelen van gezonde digitale ecosystemen.
Wat gebeurt er als content zelf verandert?
Naast de huidige machtsverschuivingen in media kwam ook de volgende fase van media ter sprake.
Wat gebeurt er wanneer content zoals Máxima niet langer één vaste vorm heeft, maar bijvoorbeeld ion seizoen 10 dynamisch gegenereerd kan worden? Wanneer één onderliggende IP tegelijkertijd kan bestaan als:
- serie,
- podcast,
- TikTok-short,
- interactieve ervaring
- of educatieve toepassing?
En wat betekent dat voor eigenaarschap, distributie, zichtbaarheid en publieke waarden? Dat zijn geen verre toekomstscenario’s meer, maar vragen waar de mediasector nu al over moet nadenken.
Er is niet één antwoord
Zoals Media Campus NL eerder concludeerde in de Innovatieagenda NL Mediacluster 2040 bestaat er geen enkelvoudig antwoord op de systeemtransitie waar media voor staat.
De komende jaren zullen niet alleen bepalen welke technologie we bouwen, maar ook welke verhalen zichtbaar blijven, welke makers publiek bereiken en welke waarden we meenemen in de systemen die media vormgeven.
Juist daarom moeten technologie, cultuur, talent, ondernemerschap en publieke waarden niet los van elkaar worden gezien, maar als onderdelen van hetzelfde ecosysteem.
Meer hierover: Toekomstverkenning en Innovatieagenda NL Mediacluster 2040.